Trong quá trình sản xuất, bên cạnh các chi phí trực tiếp như nguyên vật liệu và nhân công, doanh nghiệp còn phải chịu một số khoản chi phí khác không thể gắn trực tiếp vào từng sản phẩm cụ thể. Những khoản chi phí này được gọi là chi phí sản xuất chung. Đây là một yếu tố quan trọng trong việc xác định giá thành, quản lý tài chính và tối ưu hóa lợi nhuận. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết về chi phí sản xuất chung, công thức tính, phân loại, nguyên tắc hạch toán và các cách tối ưu hóa chi phí này.

I. Chi phí sản xuất chung là gì?

Chi phí sản xuất chung (SXC) là các khoản chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất nhưng không thể gắn trực tiếp vào một sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể. Thay vào đó, chúng thường được phân bổ cho các đối tượng chi phí (như sản phẩm, bộ phận sản xuất hoặc đơn hàng) theo một tỷ lệ hoặc phương pháp hợp lý.

Vai trò của chi phí sản xuất chung:

II. Chi phí sản xuất chung theo Kế toán tài khoản 627

2.1. Tài khoản 627 là gì?

Theo quy định trong hệ thống kế toán Việt Nam, tài khoản 627 được sử dụng để phản ánh toàn bộ chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ. Đây là một tài khoản cấp 1 thuộc nhóm tài khoản chi phí, được sử dụng để tập hợp các khoản chi phí không trực tiếp liên quan đến sản phẩm cụ thể.

2.2. Chi phí sản xuất chung theo kế toán tài khoản 627

Tài khoản 627 bao gồm nhiều khoản mục chi phí khác nhau, được phân loại và ghi nhận chi tiết theo các tài khoản cấp 2. Các chi phí này sẽ được phân bổ cho các sản phẩm hoặc bộ phận sản xuất dựa trên các tiêu chí hợp lý, chẳng hạn như giờ công lao động, số lượng sản phẩm hoặc chi phí nguyên vật liệu.

2.3. Phân loại và cách phân bổ chi phí sản xuất chung

a. Chi phí sản xuất chung cố định

b. Chi phí sản xuất chung biến đổi

2.4. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 627

Tài khoản 627 bao gồm các khoản mục chi phí cụ thể như sau:

III. Nguyên tắc hạch toán chi phí sản xuất chung

Hạch toán chi phí sản xuất chung là một phần quan trọng trong kế toán doanh nghiệp, giúp ghi nhận và phân bổ chính xác các khoản chi phí không trực tiếp liên quan đến từng sản phẩm cụ thể. Để đảm bảo tính chính xác và tuân thủ quy định pháp luật, việc hạch toán chi phí này cần tuân theo các nguyên tắc sau:

3.1. Phân loại chi phí rõ ràng và hợp lý

Doanh nghiệp cần xác định rõ ràng các khoản chi phí nào thuộc nhóm chi phí sản xuất chung để tránh nhầm lẫn với các loại chi phí khác như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp hoặc chi phí quản lý doanh nghiệp. Các chi phí như lương nhân viên quản lý phân xưởng, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí điện, nước, dịch vụ mua ngoài… phải được tập hợp đầy đủ vào tài khoản 627 (Chi phí sản xuất chung).

3.2. Ghi nhận kịp thời, đầy đủ

Tất cả các khoản chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ cần được ghi nhận ngay lập tức và đầy đủ, không để sót hoặc ghi nhận chậm trễ. Điều này đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính và giúp doanh nghiệp theo dõi sát sao tình hình chi phí thực tế. Các chứng từ liên quan đến chi phí sản xuất chung như hóa đơn, phiếu chi, bảng lương… cần được lưu trữ và kiểm tra thường xuyên để đảm bảo tính hợp lệ.

3.3. Phân bổ chi phí sản xuất chung hợp lý

Vì không thể gắn trực tiếp chi phí sản xuất chung vào từng sản phẩm, doanh nghiệp cần áp dụng các tiêu chí phân bổ hợp lý. Một số tiêu chí phổ biến bao gồm:

• Số giờ công lao động trực tiếp: Phân bổ chi phí dựa trên tổng số giờ lao động trực tiếp dành cho từng sản phẩm.
• Diện tích nhà xưởng sử dụng: Áp dụng cho các chi phí như tiền thuê nhà xưởng, chi phí bảo trì hoặc vệ sinh.
• Sản lượng sản xuất: Dựa trên số lượng sản phẩm được sản xuất ra trong kỳ để phân bổ chi phí.
• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Phân bổ dựa trên tỷ lệ giữa chi phí nguyên vật liệu của từng sản phẩm với tổng chi phí nguyên vật liệu.

Việc lựa chọn tiêu chí phân bổ phải phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đảm bảo tính khách quan, hợp lý.

3.4. Tuân thủ các quy định pháp luật và chuẩn mực kế toán

Hạch toán chi phí sản xuất chung cần tuân thủ các quy định hiện hành của Bộ Tài chính và các chuẩn mực kế toán Việt Nam. Điều này đảm bảo doanh nghiệp thực hiện đúng pháp luật và có thể cung cấp báo cáo tài chính minh bạch, đáng tin cậy. Các doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật các thay đổi trong quy định kế toán để đảm bảo việc hạch toán luôn đúng và phù hợp.

3.5. Đối chiếu và kiểm tra số liệu thường xuyên

Để tránh sai sót, kế toán cần thường xuyên đối chiếu số liệu giữa các tài khoản liên quan đến chi phí sản xuất chung. Việc này giúp phát hiện kịp thời các sai lệch và điều chỉnh trước khi lập báo cáo tài chính. Đồng thời, doanh nghiệp cần thực hiện kiểm toán nội bộ định kỳ để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong việc hạch toán chi phí.

3.6. Kết chuyển chi phí sản xuất chung đúng thời điểm

Vào cuối kỳ kế toán, toàn bộ chi phí sản xuất chung phải được kết chuyển sang tài khoản tính giá thành sản phẩm (tài khoản 154 – Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang). Việc kết chuyển đúng thời điểm giúp doanh nghiệp xác định được giá thành sản phẩm trong kỳ, từ đó lập báo cáo tài chính và báo cáo kết quả kinh doanh chính xác.

IV. Lưu ý khi hạch toán kế toán tài khoản 627

Tài khoản 627 (Chi phí sản xuất chung) là một trong những tài khoản quan trọng trong hệ thống kế toán của doanh nghiệp sản xuất. Để đảm bảo việc hạch toán tài khoản này chính xác, minh bạch và tuân thủ đúng quy định, doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm sau:

Việc hạch toán tài khoản 627 đúng cách không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn đảm bảo tính minh bạch, chính xác trong báo cáo tài chính. Đây là cơ sở để doanh nghiệp đưa ra các quyết định chiến lược, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

V. Sử dụng phần mềm trong hạch toán chi phí sản xuất chung

5.1. Tính chi phí sản xuất chung bằng Excel

Excel là một công cụ phổ biến, dễ sử dụng và vô cùng linh hoạt trong việc quản lý chi phí sản xuất chung, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa có điều kiện sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng. Với Excel, bạn có thể thực hiện nhiều công việc liên quan đến việc tính toán, phân bổ và theo dõi chi phí sản xuất chung một cách hiệu quả. Dưới đây là những lợi ích và cách sử dụng Excel để quản lý loại chi phí này:

Lợi ích của việc sử dụng Excel để tính chi phí sản xuất chung

5.2. Tính chi phí sản xuất hiệu quả với phần mềm chuyên dụng

Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, việc sử dụng các phần mềm kế toán chuyên dụng như ERP, MISA, Fast, Bravo, hay các phần mềm ERP khác đã trở thành xu hướng tất yếu giúp doanh nghiệp quản lý chi phí sản xuất một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Những phần mềm này không chỉ hỗ trợ việc hạch toán tự động mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất, kiểm soát chi phí và nâng cao năng suất lao động.
Các phần mềm này mang lại nhiều lợi ích vượt trội:

Chi phí sản xuất chung đóng vai trò quan trọng trong việc xác định giá thành sản phẩm và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ công thức tính, phân loại, và nguyên tắc hạch toán chi phí sản xuất chung không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý tài chính tốt hơn mà còn là cơ sở để đưa ra các chiến lược tối ưu hóa chi phí hiệu quả.

Để đạt được hiệu quả cao nhất, doanh nghiệp nên áp dụng các công cụ và phần mềm quản lý hiện đại, đồng thời thực hiện các biện pháp kiểm soát chi phí một cách chặt chẽ. Hy vọng bài viết đã cung cấp đầy đủ thông tin hữu ích để bạn hiểu rõ hơn về chi phí sản xuất chung và cách quản lý loại chi phí này.